Poczet numizmatyków krakowskich

W tym miejscu będziemy publikować usystematyzowane informacje o osobach, które zapisały się na kartach historii numizmatyki krakowskiej. Będą to zarówno uznani numizmatycy, jak i osoby wspierające działalność numizmatyczną.

Jeden z najwybitniejszych numizmatyków, Emeryk hrabia Hutten-Czapski jest Patronem krakowskiego Oddziału PTN.


hr. Hutten-Czapski

Emeryk Zachariasz Mikołaj hrabia Hutten-Czapski (1828–1896) był synem Karola Czapskiego (1777/1778–1836) i Fabianny z Obuchowiczów (1794?–1876). Urodził się w rodzinnym majątku Stańków na Białorusi, w ówczesnym zaborze rosyjskim. W pierwszych latach życia otrzymał bardzo staranne wykształcenie i wychowanie domowe (był poliglotą - znał polski, niemiecki, francuski, rosyjski, angielski, białoruski, litewski, łacinę i grekę). Następnie kontynuował naukę w Berlinie, Wilnie i Moskwie, gdzie jako kierunek studiów wybrał geologię (jego praca dyplomowa została opublikowana w 1850 r. w „Bulletin de la Societe Imperiale des Naturalistes de Moscou”.

W 1854 roku poślubił, po kilku latach starań o jej rękę, baronównę Elżbietę Meyendorff (1833–1916). Wysoki urzędnik carski, wicegubernator, a potem gubernator Nowogrodu Wielkiego (1863-1864), w 1865 r. wicegubernator Petersburga, następnie dyrektor Petersburskiego Komitetu Więziennego oraz okresowo gubernator Petersburga. W 1875 r. na zakończenie kariery na dworze carskim został dyrektorem Departamentu Leśnego Cesarstwa Rosyjskiego.

Bogumiła-Haczewska-(1943-–-2017)

Bogumiła Haczewska

Bogumiła Haczewska (1943–2017) - numizmatyczka, wieloletnia pracownica i kierowniczka Gabinetu Numizmatycznego Muzeum Narodowego w Krakowie. Po przeprowadzce z Krakowa do Gdańska podjęła studia na kierunku archeologia na Uniwersytecie Toruńskim, skąd już po pierwszym roku przeniosła się do Krakowa, gdzie kontynuowała studia archeologiczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. Po uzyskaniu stopnia magistra na podstawie pracy „Wczesnośredniowieczne drogi lądowe na Pomorzu na podstawie badań archeologicznych” wróciła do Gdańska, gdzie rozpoczęła pracę w Muzeum Stutthof w Sztutowie. W roku 1968 została zatrudniona w Muzeum Zamkowym w Malborku, w Dziale Rzeźby, Malarstwa i Sztuki Zdobniczej, gdzie zajęła się kolekcją numizmatyczną, tworząc podwaliny pod istniejący do dziś malborski Gabinet Numizmatyczny. Pozyskiwała obiekty do odbudowywanego od podstaw zbioru (wywieziony do Moskwy w 1945 r.) m.in. dzięki dobremu kontaktowi z kolekcjonerami, w tym z Tadeuszem Kałkowskim (1899–1979).

W 1971 roku, po otrzymaniu propozycji pracy w Gabinecie Numizmatycznym Muzeum Narodowego w Krakowie, wróciła do miejsca swojego urodzenia. W Gabinecie Numizmatycznym MNK, kierowanym wówczas przez dr Janusza Reymana (1927–2004) zajmowała się przede wszystkim zbiorem monet średniowiecznych. W 1989 r. Bogumiła Haczewska objęła stanowisko kierownika Gabinetu Numizmatycznego.

Stanisława Kubiak

Stanisława Kubiak (1926–2005) jeden z najbardziej zasłużonych badaczy pieniądza średniowiecznego. Z wykształcenia archeolog i etnograf, które to oba kierunki ukończyła na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1956 roku rozpoczęła pracę w Zakładzie Numizmatyki Instytutu Historii Kultury Materialnej PAN (obecnie Instytut Archeologii i Etnologii PAN), z którą to placówką związała się na całe swoje zawodowe życie. W roku 1968 uzyskała stopień doktora na podstawie pracy pt. Monety pierwszych Jagiellonów, 1386-1444.

Zakład Numizmatyki, w związku z tym że pracowali w nim głównie orientaliści, został w 1969 roku przyłączony do Instytutu Orientalistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1974 roku Stanisława Kubiak została kierownikiem tej placówki, która nosiła wówczas nazwę (po przemianowaniu w 1972 roku) Pracowni Źródeł Orientalnych i Numizmatyki. Prowadziła wykłady z historii pieniądza polskiego w Zakładzie Nauk Pomocniczych Historii i Archiwistyki UJ. Członek Komisji Numizmatycznej Komitetu Nauk Historycznych, Sekcji Numizmatycznej Komisji Archeologicznej PAN w Krakowie i Komitetu Redakcyjnego czasopisma Notae Numismaticae – Zapiski Numizmatyczne.

Feliks Kopera

Feliks Kopera (1871–1952) jest postacią niezwykle ważną dla historii Muzeum Narodowego w Krakowie, którym zarządzał przez niemal pięćdziesiąt lat. Był wybitnym historykiem sztuki i kultury, jednym z prekursorów współczesnej muzeologii, konserwatorem, dydaktykiem, autorem licznych prac naukowych i popularyzatorem wiedzy. Przez ponad pół wieku był także aktywnym członkiem Towarzystwa Numizmatycznego w Krakowie, a w latach 1900-1908 redaktorem wydawanych przez nie Wiadomości Numizmatyczno-Archeologicznych.

Numizmatyka zaciekawiła Koperę już w okresie studiów uniwersyteckich. Bywał wtedy w pracowni numizmatycznej Władysława Bartynowskiego (1832-1918), która mieściła się w mieszkaniu tego numizmatyka, w Krakowie przy ul. Pędzichów 12. Trudno jest natomiast dokładnie określić kiedy Kopera przystąpił do Towarzystwa Numizmatycznego w Krakowie, ale można się domyślać, że uczynił to w trakcie ostatnich lat studiów. Na taką datację wskazuje zapis zamieszczony we wzmiankowanym sprawozdaniu, gdzie czytamy: „w chwili gdy to piszemy [1895] Towarzystwo pozyskało sekretarza w osobie p. dr Feliksa Kopery” oraz fakt, że od listopada 1896 r. Kopera przebywał już na studiach w Bazylei. Po powrocie do Krakowa z zagranicznych studiów...

Franciszek Piekosiński

Franciszek Piekosiński (1844–1906) - polski historyk mediewista, heraldyk i prawnik, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, dyrektor Archiwum Krajowego Aktów Grodzkich i Ziemskich w Krakowie, redaktor „Herolda Polskiego”, członek Akademii Umiejętności, członek Towarzystwa Numizmatycznego w Krakowie (był wybrany do Zarządu Wydziału pierwszej kadencji).

Choć jego główną domeną badań były edycja dokumentów i pomników prawa staropolskiego, heraldyka i sfragistyka, to swoimi zainteresowaniami obejmował także numizmatykę polską wieków średnich. Był m. in. autorem pierwszej próby połączenia badań metrologicznych, historycznych i numizmatycznych, która wyraziła się pracą pt. „O monecie i stopie menniczej w Polsce w XIV i XV wieku” (Kraków, 1878 r.).