"Biblioteczka Numizmatyka" to wspólny projekt Polskiego Towarzystwa Numizmatycznego oddział Kraków i Gabinetu Numizmatycznego Muzeum Narodowego w Krakowie. Jego celem jest zdigitalizowanie i udostępnienie rzadkich druków numizmatycznych znajdujących się w bibliotece Gabinetu Numizmatycznego.

Zapraszamy do współpracy przy opracowywaniu kolejnych pozycji.

Biblioteczka Numizmatyka

18. Jan Litwiński - Album pieniędzy papierowych polskich z roku 1794 z historycznem podaniem

biblioteczka17

17. [Karol Beyer] - Stare pieniądze wykopane we wsi Wieńcu w powiecie wrocławskim w m-cu listopadzie 1850 roku



Wyd. ok. 1850 r., 14 stron, format 10,7 x 18,3 cm

zobacz

biblioteczka16

16. Adam Szelągowski - Przesilenie pieniężne w Polsce za Zygmunta III

Za panowania Zygmunta III Wazy miało miejsce w Polsce tzw. przesilenie pieniężne. Stale rosnący kurs monety grubej został zredukowany postanowieniem Sejmu z 1623 r. do poziomu sprzed 40 lat. Jak zauważa autor broszurki, w szerszym aspekcie przyczyny przesilenia wykraczały jednak poza granice kraju. Pozycja szczególnie godna uwagi dla osób zainteresowanych mennictwem Zygmunta III Wazy.

Wyd. 1902 r., 40 stron, format 10,3 x 15,8 cm

zobacz

biblioteczka15

15. Henryk Bukowski - Förteckning öfver Polska assignationer

Wykaz polskich pieniędzy papierowych sporządzony przez wybitnego polskiego numizmatyka, Henryka Bukowskiego. Obok samej publikacji niniejszy zeszyt Biblioteczki Numizmatyka przybliży nam jej postać autora, który w swoim sztokholmskim antykwariacie zapisał nowy rozdział polskiej numizmatyki, wspomagając hojnie kolekcje licznych ośrodków kultury polskiej, w tym wielu krakowskich.

Wyd. 1886 r., 4 strony, format 15,3 x 24,1 cm

zobacz

biblioteczka14

14. H. Sadowski - Z numizmatyki polskiej

Notatka autorstwa H. Sadowskiego, dotycząca licytacji zbioru monet Carla Friedricha Pogge’go na aukcji L. Hamburgera we Frankfurcie nad Menem w 1903 roku. Autor m.in. przybliża wizerunki najwyższej rzadkości monet Stefana Batorego z 1580 roku, olkuskiego talara koronnego z inicjałami i herbem Rafała Leszczyńskiego oraz ryskiego portugała, a także podaje informacje o ich nabywcach.

Wyd. 1904 r., 1 strona, format 11,3 x 32,3 cm

zobacz

biblioteczka12

13. H. Stecki - Moneta wieluńska pod stęplem Władysława księcia opolskiego ze zbioru Henryka Steckiego

Ta niepozorna broszura z 1860 roku przynosi sensacyjną informację o odkryciu w skarbie z okolic Krakowa nieznanego wówczas denara bitego za czasów Władysława Opolczyka (1356–1401) w Wieluniu. Druga moneta, której wizerunek znalazł się na okładce, została błędnie przypisana przez Steckiego Marii, królowej Węgier, choć w rzeczywistości okazuje się być jednak fenigiem Franciszka von Braunschweig-Wolfenbüttel, biskupa Minden.

Wyd. 1860 r., 5 stron, format 9,9 x 12,7 cm

zobacz

biblioteczka12

12. Annibal Janowicz - Notatka dla numizmatyków

Opublikowana w "Kłosach" notatka autorstwa stosunkowo mało znanego numizmatyka, Annibala Janowicza, członka Towarzystwa Numizmatycznego w Krakowie. W swoich nielicznych publikacjach wskazywał on na nieścisłości w katalogach takich autorów, jak Emeryk Hutten-Czapski czy Karol Beyer. Prezentowany w ramach Biblioteczki Numizmatyka egzemplarz pochodzi z biblioteki Antoniego Ryszarda.

Wyd. 1889 r., 4 strony, format 12,0 x 19,1 cm

zobacz

biblioteczka11

11. Józef Przyborowski - Wykopalisko monet z X i XI wieku dokonane w roku 1882

W roku 1882 w Okuninie, miejscowości leżącej nieopodal Nowego Dworu Mazowieckiego odkryto skarb, na który składało się 61 denarów z X i XI wieku. Najliczniejszą grupę w tym datowanym na po roku 1061 znalezisku stanowią monety niemieckie, denary krzyżowe oraz naśladownictwa. Występują w nim także cztery pojedyncze denary: czeski, węgierski, angielski oraz polski (z okresu panowania Bolesława Chrobrego).

Wyd. 1884 r., 8 stron, format 14,6 x 21,1 cm

zobacz

biblioteczka10

10. Julian Nowakowski - O nowych pieniądzach

Reforma monetarna z 1892 roku wprowadziła do obiegu nowe monety austro-węgierskie, ze złotymi 20 i 10 koronami na czele. Przeliczanie starej waluty na nową przysparzało ludności kłopotów i narażało ją na liczne nadużycia. Pomocna była tutaj publikacja Juliana Nowakowskiego, której język i forma są zrozumiałe nie tylko dla numizmatyka, ale i dla prostego ludu, który przecież miał z tytułowych nowych pieniędzy korzystać.

Wyd. 1893 r., 32 strony, format 11,1 x 15,6 cm

zobacz

Biblioteczka Numizmatyka 09

09. Anonim - Recenzja dzieła o monetach I. Zagórskiego

Anonimowa recenzja dzieła zatytułowanego Monety dawnej Polski jakoteż prowincyj i miast do niej niegdy należących, z trzech ostatnich wieków zebrane, uporządkowane i z przywiedzeniem źródeł historycznych opisane przez Ignacego Zagórskiego. Poza wymienieniem szeregu niewątpliwych zalet publikacji, autor recenzji poddaje krytycznej ocenie niektóre aspekty katalogu Ignacego Zagórskiego.

Wyd. 1845 r., 3 strony, format 12,8 x 20,0 cm

zobacz

Biblioteczka Numizmatyka 08

08. T. Żebrawski - Tablice pieniędzy znalezionych w Pełczyskach w 1844 r.

Jeden z największych skarbów monet polskich datowanych na okres rozbicia dzielnicowego odkryto w miejscowości Pełczyska w roku 1844. Znaleziono wówczas duże gliniane naczynie zawierające co najmniej kilkanaście tysięcy srebrnych monet. Niniejsza publikacja przedstawia sześć tablic autorstwa Teofila Żebrawskiego, zawierających wizerunki wybranych monet znalezionych w Pełczyskach.

Wyd. po 1844 r., 6 tablic, format 12,7 x 20,5 cm

zobacz

Biblioteczka Numizmatyka 07

07. Kazimierz Stronczyński - Wiadomości numizmatyczne

Pod tym niewiele mówiącym tytułem znajduje się opracowanie skarbu z wykopaliska pinczowskiego z 1847 roku. W publikacji znajdziemy szczegółowy opis całego skarbu oraz opis części zawierającej monety. Stronczyński podaje także szereg ciekawostek, np. okoliczności nabycia monet przez Beyera od ich posiadacza, który "cały skarb nabył z pierwszej ręki". Całość uzupełnia tablica z rysunkami wybranych monet wykopanych pod Pinczowem.

Wyd. 1847 r., 8 stron + 1 tablica, format 12,8 x 20,3 cm

zobacz

Biblioteczka Numizmatyka 06

06. Tymoteusz Lipiński - O mennicy wschowskiej

Historia mennictwa wschowskiego opisana w broszurce sięga przyzwolenia na bicie monet wydanego przez Kazimierza Wielkiego po przyłączeniu miasta do Polski w 1343 roku. Oficjalne nadanie Wschowie przywileju menniczego przez Władysława Łokietka miało miejsce w 1404 roku. Lipiński poddaje analizie szereg monet wschowskich, w szczególności denarów. Ciekawy materiał badawczy do dalszych opracowań.

Wyd. 1854 r., 8 stron, format 13,7 x 22,1 cm

zobacz

Biblioteczka Numizmatyka 05

05. Wittyg Wiktor - Recenzja IV tomu Katalogu Hr Czapskiego

Tom IV katalogu Czapskiego zatytułowanego Catalogue de la Collection des Medailles et Monnaies Polonaises został wydany w Krakowie w 1891 roku, czyli zaledwie pięć lat przed śmiercią autora. Ciekawą recenzję tego wiekopomnego dzieła napisał znany numizmatyk Wiktor Wittyg. Opublikowana ona została na łamach czasopisma Ateneum w roku 1893.

Wyd. 1893 r., 4 strony, format 15,7 x 25,1 cm

zobacz

Biblioteczka Numizmatyka 04

04. Józef Milewski - Stosunki monetarne w drugiej połowie XIX wieku

Publikacja prof. dr Józefa Milewskiego, pierwotnie opublikowana w XX tomie Roczników poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Kompleksowe opracowanie tematu, z szerokim opisem przepływu kruszców między państwami, różnicami pomiędzy taryfami monetarnymi czy zagadnieniem unifikacji monetarnej świata uzupełniają zestawienia zasobów monetarnych wybranych państw oraz produkcja kruszców za lata 1493-1890.

Wyd. 1894 r., 36 stron, format 13,8 x 20,0 cm

zobacz

Biblioteczka Numizmatyka 03

03. Michał Brensztejn - Pieniądze papierowe Księstwa Warszawskiego

W opracowaniu Brensztejna znajdziemy kompletną informację na temat emisji biletów kasowych Księstwa Warszawskiego, a także szereg istotnych informacji porządkujących określenie serii i odmian tych pieniędzy. Z publikacji dowiemy się też m.in. dlaczego nowe banknoty nie znalazły uznania wśród ludności, jak wyglądały pierwotne szkice biletów kasowych oraz co oznaczają pieczątki na odwrotnej stronie niektórych banknotów.

Wyd. 1913 r., 11 stron + 2 tablice, format 16,4 x 25,2 cm

zobacz

Biblioteczka Numizmatyka 02

02. Ludwik Zagrodzki - Monety czworokątne

Broszurka ze zbiorów Hutten-Czapskiego poświęcona w całości nietypowym emisjom monet, jakimi były monety czworokątne. Omówione zostały w niej poglądowo wszystkie emisje - od pierwszych, datowanych na V w. p.n.e., po te nowożytne, w tym liczne monety oblężnicze. W opracowaniu wymienione są m.in. liczne monety polskie, w tym te najbardziej znane - gdańskie trojaki Zygmunta I, oraz klipy trojaków i talarów Zygmunta III Wazy.

Wyd. 1934 r., 16 stron, format 9,0 x 12,2 cm

zobacz

Biblioteczka Numizmatyka 01
01. Antoni Ryszard - Monety z alchemicznego złota, ślady bicia takowych w Polsce oraz recepta na pomnażanie złota i bicie zeń dukatów

Pierwszą pozycją w serii Biblioteczka Numizmatyka jest ciekawa broszurka z 1892 r. o intrygującym tytule, traktująca o monetach z alchemicznego złota. Egzemplarz pochodzi ze wspaniałego księgozbioru hr. Emeryka Hutten-Czapskiego. Mimo licznych przypisów i poważnego potraktowania tematu informacje zebrane przez wybitnego numizmatyka Antoniego Ryszarda można potraktować raczej z przymrużeniem oka, jako ciekawostkę.

Wyd. 1892 r., 14 stron, format 14,0 x 21,8 cm.

zobacz